Ekran görüntüsü almayı öğrendikten sonra çoğu insanın takıldığı yer aynı: görüntü elimde ama tam istediğim gibi değil. Ya gereksiz bir alan var, ya bir hesap numarası görünüyor, ya da "şuraya tıkla" demek için bir ok çizmem gerekiyor. Ben yıllarca bu işi en karmaşık yoldan yapmaya çalıştım; Photoshop açıp beklerdim, sonra basit bir kırpma için iki dakika harcadığımı fark ettim. Oysa ekran görüntüsü düzenleme işinin yüzde doksanı, bilgisayarda hazır duran araçlarla otuz saniyede bitiyor.
Aldığımız görüntü genelde tüm ekranı kapsıyor. İçinde masaüstü simgeleri, tarayıcı sekmeleri, saat, bildirimler… Karşı tarafa gönderdiğimizde "hangi kısma bakayım?" sorusuyla karşılaşıyoruz. Üstelik ekranın bir köşesinde kişisel bir bilgi kalmışsa bu artık sadece estetik değil, güvenlik meselesi. Güçlü şifre oluşturmaya bu kadar özen gösterirken, ekran görüntüsünde e-posta adresimizi açıkta bırakmak biraz tuhaf kaçıyor.
Yani hedefimiz üç şey: kırpmak, işaretlemek, gizlemek. Bu üçünü yapabilen her araç, yeni başlayan biri için yeterlidir.
Windows'ta ben ağırlıklı olarak üç araç arasında gidip geliyorum. Aşağıdaki tabloyu kendi kullanım alışkanlığıma göre çıkardım:
| Araç | Güçlü olduğu yer | Zayıf tarafı | Kime uygun |
|---|---|---|---|
| Paint | Kırpma, metin ekleme, dikdörtgen ve ok çizme; her Windows'ta hazır | Katman yok, yaptığın hata geri alınmazsa kalıcı | Hızlı ve basit iş yapan herkes |
| Ekran Alıntısı Aracı (Snipping Tool) | Görüntüyü alır almaz kalem, fosforlu kalem ve kırpma sunar | Metin ekleme ve şekil desteği sınırlı | Ders/anlatım görselleri hazırlayan |
| Paint 3D veya Fotoğraflar uygulaması | Bulanıklaştırma benzeri efektler, otomatik boyutlandırma | Açılışı yavaş, arayüz kalabalık | Bilgi gizlemesi gereken kullanıcı |
| Çevrimiçi editörler | Kurulum yok, hazır şablonlar var | Görseli internete yüklüyorsun | Hassas bilgi içermeyen görseller |
Bu tabloya bakıp "en iyisi hangisi?" diye sorarsan cevabım net: işin türüne göre değişir. Ama yeni başlıyorsan Paint ile başla. Nedenini birazdan anlatacağım.
Ekran görüntüsünü aldıktan sonra izlediğim sıra şu:
İlk zamanlar düzenlediğim görselin üstüne kaydediyordum. Sonra "aslında şu oku silsem" dediğimde orijinal gitmiş oluyordu. Artık kurallı davranıyorum: orijinali dokunmadan bırakıp kopyası üzerinde çalışıyorum. Dosya adına "-duzenli" eki eklemek bile yeterli.
İkinci hatam boyutu görmezden gelmekti. 4K ekrandan alınan görüntü çok büyük oluyor ve mesajlaşma uygulamaları onu ezip sıkıştırıyor. Paint'te "Yeniden boyutlandır" ile genişliği 1200-1600 piksel aralığına indirmek hem netliği koruyor hem dosyayı hafifletiyor.
Üçüncüsü: fazla işaretleme. Beş tane ok, üç renk, iki daire… Karşı taraf hiçbir şey anlamıyor. Tek bir vurgu, mümkünse tek renk. Anlatmak istediğin şey birden fazlaysa iki ayrı görüntü al.
Bir görsel, bakan kişinin "neye bakmam gerekiyor?" sorusunu iki saniyede cevaplıyorsa iyidir. Cevaplamıyorsa süslemenin faydası yok.
Düzenli olarak rehber, sunum ya da ürün tanıtımı hazırlıyorsan Paint bir noktada seni yavaşlatmaya başlar. O zaman numaralı adım baloncukları, otomatik gölge ve tek tuşla bulanıklaştırma sunan özel ekran görüntüsü programlarına bakmakta fayda var. Ama bir uyarım var: program kurmadan önce gerçekten ihtiyacın olduğundan emin ol. Bilgisayara yığdığımız her uygulama arka planda yer ve kaynak tüketiyor; sonra da neden yavaşladığını araştırıyoruz. Kullanmadığın programları tamamen kaldırma alışkanlığı bu yüzden önemli.