Bilgisayar başında geçirdiğim ilk yıllarda her işi fareyle yapardım. Bir dosyayı kopyalamak için sağ tık, menüyü bul, "Kopyala"ya tıkla, sonra hedef klasöre git, tekrar sağ tık, "Yapıştır"... Aynı işlemi günde belki elli kez yapıyordum. Bir gün iş arkadaşım omzumun üstünden baktı ve "Sen bunu neden hâlâ elle yapıyorsun?" dedi. O gün öğrendiğim üç dört tuş kombinasyonu, çalışma hızımı gerçekten değiştirdi.
Fareyle bir işlemi yapmak belki sadece iki saniye uzun sürüyor. İki saniye önemsiz gibi görünür. Ama asıl kayıp süre değil, dikkatin bölünmesi. Klavyeden elini çekip fareye uzandığın anda zihnin de yaptığın işten kopuyor. Bir metin yazarken kopyala-yapıştır için fareye her uzandığında cümlenin ritmi bozuluyor.
Klavye kısayolları tam olarak bu sorunu çözüyor. Ellerin klavyede kaldığı sürece odaklanma da bozulmuyor. Ben kendi deneyimimde, yazı yazarken fareye hiç dokunmadığım günlerde işi çok daha çabuk bitirdiğimi fark ettim.
Yeni başlayan biri için en büyük tuzak, internetten "200 klavye kısayolu" listesi indirip hepsini birden ezberlemeye çalışmak. Denedim, olmuyor. Üç yol var ve hepsini ayrı ayrı test ettim:
| Yöntem | Nasıl işliyor | Avantajı | Zayıf yanı |
|---|---|---|---|
| Toplu ezber | Uzun listeyi bir oturuşta çalışmak | Kısa sürede geniş görünüm | Bir haftada neredeyse tamamı unutuluyor |
| Haftada üç kısayol | Az sayıda tuşu bilinçli olarak zorlayarak kullanmak | Kalıcı, kas hafızasına yerleşiyor | Sabır istiyor, ilerleme yavaş hissettiriyor |
| İhtiyaç anında öğrenme | Bir işi tekrar tekrar yaparken "bunun kısayolu var mı?" diye bakmak | Doğrudan kendi iş akışına uyuyor | Bazı çok faydalı kısayolları hiç keşfetmeyebilirsin |
Bende en iyi sonuç veren, ikinci ve üçüncü yöntemin karışımı oldu. Haftada üç tanesini seçip zorla kullandım, bir yandan da tekrar eden bir iş fark ettiğimde kısayolunu araştırdım.
Aşağıdakiler Windows için. Mac kullanıyorsan çoğunda Ctrl yerine Command tuşunu düşün.
| Kısayol | Ne yapar | Ne zaman işe yarar |
|---|---|---|
| Ctrl + C / Ctrl + V | Kopyala / Yapıştır | Her yerde, her zaman |
| Ctrl + Shift + V | Biçimlendirmeden yapıştır | Web'den metin alırken renkli, garip yazı tipleri gelmesin diye |
| Ctrl + Z / Ctrl + Y | Geri al / İleri al | Yanlışlıkla bir şey sildiğinde |
| Alt + Tab | Açık pencereler arasında geçiş | İki program arasında sürekli gidip gelirken |
| Windows + D | Tüm pencereleri küçültüp masaüstüne iner | Masaüstündeki bir dosyaya hızlıca ulaşmak için |
| Ctrl + F | Sayfa veya belge içinde arama | Uzun bir metinde bir kelimeyi ararken |
| Ctrl + T / Ctrl + W | Yeni sekme aç / Sekmeyi kapat | Tarayıcıda gezinirken |
| Ctrl + Shift + T | Yanlışlıkla kapattığın sekmeyi geri getirir | Hayat kurtarıcı, bunu geç öğrendim |
| Windows + E | Dosya Gezgini'ni açar | Klasörler arasında dolaşırken |
| Windows + L | Ekranı kilitler | Masadan kalkarken, ofiste şart |
| Windows + Shift + S | Ekranın seçtiğin bölgesinin görüntüsünü alır | Ekran görüntüsü almanın en pratik yolu |
| Ctrl + Shift + Esc | Görev Yöneticisi'ni doğrudan açar | Bir program donduğunda |
Son iki tanesine ayrı bir parantez açayım. Ekran görüntüsü konusunda sitede ayrıntılı bir yazı var, farklı yöntemleri karşılaştırıyor; ama günlük kullanımda Windows + Shift + S kombinasyonu tek başına yeterli oluyor. Görev Yöneticisi de takılan programları kapatmakta işe yarıyor — bilgisayarın genel olarak yavaşladığını düşünüyorsan, disk bakımı ve gereksiz programları kaldırma konularına da bakmanı öneririm, çünkü orada sorun kısayolla çözülecek türden değil.
Bu grubu ayrı tuttum çünkü çoğu kişi bilmiyor ve en çok zaman kazandıran kısım burası:
Ben bu beş tanesini öğrendikten sonra uzun metinlerde fareye neredeyse hiç dokunmaz oldum.