Bir arkadaşımın dizüstü bilgisayarı iki haftada bir mavi ekran veriyordu. Bütün gün virüs taraması yaptık, gereksiz programları kaldırdık, hatta diski temizledik. Sorun ekran kartının yıllardır güncellenmemiş sürücüsündeydi. Tek bir kurulumdan sonra makine bir daha aynı hatayı vermedi. O günden beri "bilgisayar tuhaf davranıyor" diyen herkese ilk sorduğum şey aynı: sürücüler ne zamandır güncellenmedi?
Sürücü, işletim sisteminin donanımla konuşmasını sağlayan küçük bir tercüman gibi. Ekran kartı, ses kartı, kablosuz ağ adaptörü, dokunmatik yüzey, yazıcı… Hepsinin kendi sürücüsü var. Windows kurulduğunda bunların genel geçer bir sürümü yüklenir; çalışır ama donanımın tüm kapasitesini kullanmaz.
Zaman geçtikçe iki şey oluyor. Birincisi işletim sistemi güncellemeler alıyor ve eski sürücü yeni sistemle uyumsuz kalıyor. İkincisi donanım üreticisi hataları düzeltip performansı artıran yeni sürümler yayınlıyor. Güncellemeyi atlarsanız şu belirtilerle karşılaşmanız çok normal:
Bu belirtilerin bir kısmı başka nedenlerden de kaynaklanabilir. Örneğin ağ kesintileri için ayrı bir kablosuz bağlantı rehberimiz var; ama orada da ilk adım ağ adaptörünün sürücüsünü kontrol etmek olacak.
İşe Aygıt Yöneticisi'nden başlıyorum. Başlat düğmesine sağ tıklayıp listeden Aygıt Yöneticisi'ni seçin. Karşınıza donanım kategorileri gelecek. Yanında sarı ünlem işareti olan her şey sorunlu demektir; bunlara öncelik veriyorum.
Ünlem yoksa da güncelleme gerekebilir. Bir aygıta sağ tıklayıp Özellikler'e, sonra Sürücü sekmesine girin. Orada yazan tarih birkaç yıl öncesine aitse ve o donanımdan şikayetiniz varsa, yeni sürüm aramaya değer.
Sürücü güncelleme işini yapmanın birden fazla yolu var ve hepsinin kendine göre riski, kolaylığı farklı. Aşağıda kendi deneyimimle çıkardığım karşılaştırmayı bulacaksınız.
| Yöntem | Zorluk | Güvenilirlik | Ne zaman tercih ederim |
|---|---|---|---|
| Windows Update | Çok kolay | Yüksek, ama sürümler eski olabilir | Genel bakım, acele işim olmadığında |
| Aygıt Yöneticisi üzerinden arama | Kolay | Yüksek, bazen "en iyi sürücü yüklü" der ve geçer | Tek bir aygıtta sorun varsa |
| Üreticinin sitesinden manuel indirme | Orta | En yüksek, en güncel sürüm | Ekran kartı, ses kartı, anakart yongaları |
| Otomatik sürücü programları | Kolay görünür | Düşük, reklam ve yanlış sürücü riski | Genelde önermiyorum |
Son satırı özellikle vurgulamak istiyorum. "Tek tuşla tüm sürücülerinizi güncelleyin" diyen programların çoğu ücretsiz sürümde işi yarım bırakıp para istiyor, bazıları da yanlış modele ait sürücü kuruyor. Bir kez bu yüzden ses kartını tamamen sustuğunu gördüm ve sistemi geri yüklemek zorunda kaldım.
Sürücü dosyalarının nasıl çalıştırıldığını, kurulum sırasında çıkan uyarıların ne anlama geldiğini daha ayrıntılı anlattığım bir sürücü kurulum rehberi de var; ilk kez yapıyorsanız onu da okumanızı öneririm.
Yeni sürücü sorunu büyüttüyse panik yapmayın. Aygıt Yöneticisi'nde ilgili aygıtın Özellikler penceresinde Sürücüyü Geri Al düğmesi bulunur. Bu düğme aktifse tek tıkla eski sürüme dönersiniz. Aktif değilse oluşturduğunuz geri yükleme noktası devreye girer.
Görüntü sürücüsü yüzünden ekran hiç gelmiyorsa bilgisayarı güvenli modda açıp işlemi oradan yapabilirsiniz. Kapanma sırasında Shift tuşunu basılı tutarak yeniden başlatın, açılan menüden gelişmiş seçeneklere ulaşırsınız.
Her hafta sürücü kontr