Teknoloji İpuçları

Programları Bilgisayardan Tamamen Kaldırma

Bilgisayarımı ilk aldığım yıllarda her merak ettiğim programı kurar, işim bitince de masaüstündeki kısayolu silip "tamam, gitti" derdim. Aylar sonra makine kaplumbağa gibi açılmaya başladığında ne olduğunu anlamamıştım. Meğer kısayolu silmek programı kaldırmıyor; program hâlâ diskte, hâlâ Windows'la birlikte açılıyor, hâlâ kayıt defterinde yer tutuyordu. O günden sonra program kaldırma işini ciddiye almaya başladım ve kendime küçük bir rutin oluşturdum. Bu rutini adım adım anlatacağım.

Sorun tam olarak ne?

Bir yazılım kurulurken sadece tek bir klasöre dosya kopyalamaz. Genelde şunları yapar:

Sadece klasörü silerseniz kayıt defteri kayıtları, başlangıç görevleri ve artık dosyalar yerinde kalır. Bunlar tek başına diski çok doldurmaz ama biriktikçe açılış süresini uzatır, bazen de "eski sürüm zaten kurulu" hatası verip yeni kurulumu engeller. Ben bunu bir video düzenleme programında yaşadım; temiz kurulum yapmak için üç saat uğraştım, çünkü ilk seferinde düzgün kaldırmamıştım.

Doğru sıra: kontrol panelinden başlayın

Her zaman en resmi yoldan başlıyorum, çünkü program kendi kaldırıcısını kullandığında kendi bıraktığı izleri de büyük ölçüde topluyor.

  1. Başlat menüsüne "Uygulamalar ve Özellikler" yazın (eski sistemlerde Denetim Masası > Program Ekle/Kaldır).
  2. Listeyi boyuta göre veya kurulum tarihine göre sıralayın. Tarihe göre sıralamak, "bunu ben kurmadım" dediğiniz istenmeyen yazılımları yakalamanın en hızlı yolu.
  3. Kaldırmak istediğiniz programı seçip Kaldır'a basın.
  4. Kaldırma sihirbazı "ayarlarınızı saklayalım mı?" diye sorarsa hayır deyin. Programa geri dönmeyeceksiniz.
  5. İşlem bitince, isterse bilgisayarı yeniden başlatın. Bazı dosyalar ancak yeniden başlatmada silinebilir.

Tanımadığınız bir isimle karşılaşırsanız silmeden önce arama motorunda adını aratın. Intel, AMD, Realtek, NVIDIA gibi üretici adı taşıyan kayıtlar çoğu zaman sürücü paketleridir; onları gelişigüzel kaldırmak sesinizi ya da görüntünüzü kaybetmenize sebep olabilir. Sürücülerin nasıl kurulup güncellendiğini anlatan rehberi okumak, bu ayrımı yapmanızı kolaylaştırır.

Artıkları temizleme

Resmî kaldırıcı çalıştıktan sonra ben şu üç yere bakıyorum:

Kayıt defterine elle girmenizi yeni başlayan biri olarak önermiyorum. Yanlış bir anahtarı silmek sistemi açılmaz hale getirebilir ve kazancı diskte birkaç kilobayttan fazlası değil.

Seçeneklerin karşılaştırması

YöntemNe kadar temizRiskKimin için
Uygulamalar ve Özellikler (Windows)Orta-iyiÇok düşükHerkes, ilk tercih
Programın kendi klasöründeki uninstall dosyasıUygulamalar listesiyle aynıDüşükListede görünmeyen programlar
Üçüncü parti kaldırma aracıÇok iyi (izleri de tarar)Orta: yanlış araç reklam yazılımı getirebilirİnatçı, kaldırılamayan programlar
Klasörü elle silmekKötüYüksek: kayıtlar bozuk kalırHiç kimse için önerilmez
Sistemi baştan kurmakMükemmelVeri kaybı riskiOnlarca gereksiz program birikmişse

Kaldırılamayan programlar

Bazı yazılımlar "kaldırıcı bulunamadı" hatası verir ya da listede hiç görünmez. Bu durumda sırayla şunları denerim:

  1. Programın kurulu olduğu klasöre girip uninstall.exe veya unins000.exe dosyasını arıyorum.
  2. Çalışmıyorsa programın internet sitesinden kendi kaldırma aracını indiriyorum; özellikle antivirüs ve oyun platformlarında bu araç neredeyse her zaman vardır.
  3. Program arka planda çalıştığı için silinmiyorsa Windows'u Güvenli Mod'da başlatıp tekrar deniyorum. Güvenli Mod'da fazladan hiçbir yazılım açılmadığı için dosyalar kilitli olmaz.
  4. Son çare olarak tanınmış bir kaldırma aracını kullanıyorum. Bu araçları indirirken yalnızca üreticinin kendi sitesini tercih ediyorum; "toplu indirme merkezi" siteleri yanına başka şeyler ekleyebiliyor.

Kaldırma sonrası ne yapmalı

Büyük bir yazılımı kaldırdıktan sonra iki şeyi ihmal etmemeye çalışıyorum. Birincisi Disk Temizleme aracını çalıştırıp geçici dosyaları süpürmek. İkincisi de tarayıcı eklentilerine bir göz atmak; birçok masaüstü program tarayıcıya da bir parça bırakıyor. Tarayıcı temizliği ve hızlandırma konusundaki notlarım bu adımda işe yarar. Klasik sabit diski olanlar için birikmiş silme işlemlerinden sonra disk birleştirme de mantıklı, ancak SSD