Bir arkadaşımın dizüstü bilgisayarını tamir etmek için oturduğumda ekranda beş farklı "sisteminiz tehlikede" penceresi aynı anda açılıyordu. İşin komik tarafı, bunların hiçbiri gerçek bir güvenlik yazılımı değildi; hepsi tarayıcıya bulaşmış reklam yazılımlarıydı. O gün fark ettim ki çoğu kişi antivirüs kurulum konusunu, ekranda bir uyarı gördüğü an panikle tıkladığı ilk butondan ibaret sanıyor. Oysa doğru yazılımı seçmek, kurulumdan bile önemli.
Bilgisayarınıza bulaşan zararlı yazılımların büyük kısmı size "ben virüsüm" demez. Şifrelerinizi arka planda toplar, tarayıcı ana sayfanızı değiştirir, dosyalarınızı kilitleyip para ister ya da makinenizi başka birinin işlemleri için kiralar. Bunların ortak özelliği, siz fark etmeden aylarca çalışabilmeleridir.
Ben yıllardır şu üç kaynaktan bulaşma gördüm: crackli program siteleri, e-posta ekindeki "fatura.pdf.exe" tipi dosyalar ve ücretsiz bir program indirirken yanında sessizce yüklenen ek yazılımlar. Bir güvenlik yazılımı bunların hepsini durdurmaz ama çoğunu durdurur. Geri kalanı için de zaten kendi dikkatiniz devrede olmalı — güçlü şifre kullanmak, bilinmeyen ekleri açmamak gibi.
Windows 10 ve 11 kullanıyorsanız sisteminizde Microsoft Defender hazır kurulu geliyor. Yıllar önce zayıf bir çözümdü, artık değil. Denetim için Başlat menüsüne "Windows Güvenliği" yazıp açın; "Virüs ve tehdit koruması" bölümünde yeşil bir onay işareti görüyorsanız koruma çalışıyor demektir.
Buradan çıkan sonuç şu: ikinci bir antivirüs kurmak zorunda değilsiniz. Hatta iki tam kapsamlı antivirüsü aynı anda çalıştırmak, birbirlerinin taramalarını tehdit sanmalarına ve sistemin ciddi yavaşlamasına yol açar. Telefonunuz veya bilgisayarınız yavaşladığında ilk şüphelenmeniz gereken şeylerden biri budur.
| Seçenek | Ücret | Sistem yükü | Kime uygun? |
|---|---|---|---|
| Microsoft Defender (dahili) | Ücretsiz | Düşük | Normal kullanıcı: web, e-posta, ofis işleri |
| Ücretsiz üçüncü parti antivirüs | Ücretsiz (reklamlı) | Orta | Defender'a güvenmeyip alternatif isteyen |
| Ücretli güvenlik paketi | Yıllık abonelik | Orta-yüksek | Online bankacılık, çocuk koruma, VPN isteyen |
| İsteğe bağlı tarayıcı (Malwarebytes vb.) | Ücretsiz sürüm yeterli | Yok (sürekli çalışmaz) | Şüphe anında ikinci görüş almak isteyen |
Kendi kullandığım kombinasyon ikinci ve dördüncü satırın karışımı: sürekli çalışan tek bir koruma (Defender) ve ayda bir elle çalıştırdığım isteğe bağlı bir tarayıcı. Bu ikili çakışmaz, çünkü ikincisi arka planda sürekli aktif değildir.
Yeni başlıyorsanız şunu yapın: Windows Güvenliği'ni açın, aktif olduğundan emin olun, otomatik güncellemeyi açık bırakın. Buna ek olarak isteğe bağlı çalışan ücretsiz bir tarayıcı kurun ve ayda bir elle çalıştırın. Üçüncü bir şey kurmayın.
Ücretli pakete yalnızca somut bir ihtiyaç varsa geçin — örneğin evde çocuk filtresi istiyorsanız veya tek abonelikle üç dört cihazı birden yönetmek işinize ge